Vaka Raporları: 3G ile Adrese Teslimin Anatomisi
Bu bölümde, 2012–2018 arasında 3G istisnasının nasıl "olağan yöntem"e dönüştüğünü; belirli şirketlerde yoğunlaşan ihaleleri, aynı gün tekrarlanan sözleşmeleri ve rekor harcama yıllarını somut verilerle inceliyoruz. Her vaka, "bu parayla ne yapılırdı?" sorusuna da sade bir karşılaştırmayla yanıt veriyor.
🔻 Gökçek Gitti, 3G Bitti
2012–2018 arasında 3G istisnasıyla 319 ihale, 140 milyon $ (bugünkü karşılığı ~5,82 milyar TL). 2019–2025 Haziran döneminde ise sadece 26 ihale, 2,8 milyon $.
Aynı şehir, aynı ihtiyaçlar; fakat yöntem ve hacim dramatik biçimde değişiyor.
🎭 177 Organizasyon: 3,2 Milyar TL'lik "Festival Ekonomisi"
Anket AŞ, 6 yılda konser-festival-şenlik vb. için 177 ihale yaptı; toplam güncel bedel 3,23 milyar TL (~77,4 milyon $).
Sözleşme tarihlerinin etkinliklere günler kala atıldığı çok sayıda örnek "acil" kılıfını kalıcı yöntem hâline getirmiş görünüyor.
Bu Parayla:
- 🏫 15 modern kreş inşa edilebilirdi
- 🚌 215 yeni otobüs alınabilirdi
- 🏥 6 sağlık merkezi kurulabilirdi
🎪 Ankara Shopping Fest: 63 İhale, 1,58 Milyar TL
Tek bir festival markası için 6 yılda 63 ihale ve 1,584 milyar TL harcama.
Bu tutar, 70 bin aileye bir ay asgari ücret desteği ya da 15 yeni kreş/210 otobüs gibi somut şehir yatırımlarına eşdeğer.
🎉 Mahalle Şenliği: 24 İhale, 545 Milyon TL
"Mahalle şenliği" başlığıyla yapılan alımların toplamı yarım milyar TL'yi aşıyor.
Küçük ölçekli gibi görünen etkinlikler, 3G ile seri hâlde birikerek devasa bir bütçeye dönüşmüş.
📈 Rekor Yıl 2013: 1,11 Milyar TL Organizasyon
2013'te sadece organizasyon/festival/konser kaleminde 33 ihale, 1,118 milyar TL (26,8 milyon $).
Aynı yıl toplam 3G hizmet alımı 1,84 milyar TL ile zirveyi görüyor—"olağanüstü" istisna, olağan yöntem olmuş.
⚡ "21 Günde İhale" — Hızlı Şirket, Hızlı İhale
3 Nisan 2013'te kurulan bir şirket, 24 Nisan 2013'te Anket AŞ'den 3G ile 14 milyon TL'lik ihale alıyor.
Yeni kurulan firmaların günler içinde milyonluk sözleşmelere girmesi sistemdeki eşiklerin fiilen aşındığını gösteriyor.
🔗 Murat Şişman Ekosistemi: 29 İhale, 4,4 Milyon $
Aynı kişi/bağlantılı şirketler 2012–2019 arasında 29 ihale alıyor; toplam 4,4 milyon $ (bugün ~183 milyon TL).
Konferanstan stil danışmanlığına, hayvanat bahçesi yeminden tonere kadar uçtan uca "her iş" portföyü dikkat çekiyor.
Alınan İş Türleri:
🚗 Araç Kiralama Tekeli: 31 İhale, 198 Milyon TL
2012–2017'de araç kiralama için 31 ayrı 3G; bunların 21'i sadece iki şirket arasında ve 109 milyon TL tutarında.
"Paylaştırma" düzeni, rekabetin fiilen devre dışı kaldığını düşündürüyor.
🧹 Temizlikte Dar Havuz: 9 İhale, 248 Milyon TL
Dört şirket arasında paylaştırılan 9 temizlik ihalesi toplam 248 milyon TL.
"4 firma dost, geri kalan milletçe seyirci" başlığı rakamlarla destekleniyor.
4 Şirket, 9 İhale:
- İhale başına ortalama: 27.5 Milyon TL
- Şirket başına ortalama: 62 Milyon TL
- Rekabet: Fiilen yok
💰 PC İletişim: 3 İhalede 557 Milyon TL
Sadece üç işin toplam bedeli 557 milyon TL.
Bu tek dosya bile, bütçenin birkaç kalemde nasıl yoğunlaştığını anlatmaya yetiyor.
📅 "Aynı Gün, Çok İhale" Paterni
06.06.2012, 08.05.2013, 09.05.2013 gibi tarihlerde aynı gün içerisinde birden fazla ihalenin aynı isimlere gittiği örnekler var.
Zamanlamadaki senkron, planlı dağıtım izlenimi veriyor.
⏰ 29 Ekim'i 25 Ekim'de mi Öğrendik?
29 Ekim etkinliği için sözleşme 25 Ekim'de; 24 Kasım için 23 Kasım'da.
Şehre mal olmuş, yıllık takvimli günlerde bile alımların "son dakika" 3G ile yapılması dikkat çekici.
🌍 Expo 2016 Antalya: Ankara'dan 303 Milyon TL
Şehir dışı/ülke dışı tanıtım-katılım kalemleri içinde, Ankara bütçesinden Antalya'daki fuara yüz milyonlarca lira akmış olması "şehir dışı harcama" boyutunu gösteriyor.
Bu Parayla Ankara'da:
- 🏫 1-2 modern kreş yapılabilirdi
- 🚌 20 yeni otobüs alınabilirdi
- 🌳 10 mahalle parkı yapılabilirdi
🛡️ Piramitler Güvenlik: 2,5 Ayda İhaleye Giriş
22 Mart 2016'da kurulan şirket, 2 Haziran 2016'da ilk işini alıyor; toplamda 3 ihale, 31 milyon TL.
Yeni kurulan şirketlerin büyük kamu siparişlerine çok hızlı erişimi tekrar ediyor.
🔍 İlk Kez 2021'de Sayıştay Denetimi
Anket AŞ'nin geçmişte Sayıştay denetiminden geçmemesi, kontrol mekanizmasının dış halkasını zayıflatmış.
2021'de ilk kez denetim olması, yılların birikimini geriden yakalamak anlamına geliyor.
📋 Sonuç ve Değerlendirme
Bu 15 vaka, 3G istisnasının "olağanüstü hal" yerine "olağan yöntem" haline geldiğini gösteriyor:
- Sistematik kullanım: 2012-2018 arasında 319 ihale, 5.82 milyar TL
- Konsantrasyon: Az sayıda şirket, büyük harcamalar
- Hız rekorları: Yeni kurulan firmalar 21-72 gün içinde milyonluk işler
- Zamanlamalar: Yıllık etkinlikler için bile son dakika sözleşmeleri
- Kontrol eksikliği: 9 yıl boyunca Sayıştay denetimi yok
- Dramatik değişim: 2019 sonrası %92 azalma
Sonuç: 3G istisnası, belirli bir yönetim anlayışının temel aracı olarak işlemiş ve kamu kaynaklarının şeffaf olmayan biçimde kullanılmasına yol açmıştır.
🔗 İlgili Sayfalar
🎪 Shopping Fest Detayları
1.58 Milyar TL'lik Shopping Fest harcamalarını detaylı olarak inceleyin: Gong skandalı, absürt harcamalar, firma tekelleri.
Shopping Fest Analizi →📊 Ana Sayfa ve Veriler
Tüm ihaleleri, şirketleri ve yıllara göre harcamaları ana sayfada inceleyebilirsiniz.
Ana Sayfaya Dön →